Jean FERRAT

26 Aralık 1930'da Paris yakınındaki Vaucresson'da doğdu. Dört çocuklu, orta halli bir yahudi ailenin en küçük cocuğuydu. Aile 1935'de Versailles'a taşındı. Öğrenim gördüğü Jules Ferry kolejine ailenin gerçek soyadıyla, yani Jean Tenenbaum olarak kaydedilmişti. Sahne ismi Ferrat, daha sonra gelecekti.

II. Dünya Savaşı sırasında Fransa, Almanlarca işgal edilince, babası diğer yahudilerle birlikte Auschwitz toplama kampına gönderildi ve orada öldü. Jean'ın aile bütçesine katkıda bulunmak için artık çalışması gerekiyordu. 1950'li yılların başlarında Paris gece klüplerinde, Jean Ferrat adıyla şarkı söylemeye naşladı. 1956 yılında, hayranı olduğı şair Louis Aragonun "Les yeux d'Elsa" (Elsa'nın gözleri) şiiri için yazdığı müzik, dönemin gözde şarkıcısı André Claveau tarafından söylenince, ilk kez şarkı yazarı olarak adı duyuldu.

45 devirlik ilk 'single' 1958'de piyasaya çıktı ama başarılı olamadı. 1959 yılında, ileride dostu ve iş ortağı olacak, yayımcı Gérard Meys ile tanıştı ve işler bundan sonra düzelmeye başladı. Dev plak şirketi 'DECCA' ile sözleşme imzaladı. 1960'da çıkan ikinci 45'lik "Ma Môme" başarılı oldu. 1961'de, kendi şarkılarından bazılarını söyleyen şarkıcı Christine Sèvres ile evlendi. Ard arda gelen şarkılar artık başarılıydı. 1963'de çıkan ve tıpkı kendi babası gibi toplama kampına götürülen yahudileri konu alan "Nuit et Brouillard" (Gece ve Sis) Charles Cros Akademisi'nin dağıttığı "Grand Prix du Disque" ödülünü aldı. 1973'de sahneye çıkmayı bırakan Ferrat, müziğe katkıları nedeniyle 1990 yılında SACEM (société des auteurs, compositeurs et éditeurs de musique / yazarlar, besteciler ve müzik editörleri derneği) tarafından ödüllendirildi.

Fransız Komünist Partisi'ne yakın görüşleriyle tanınan Ferrat, sisteme yönelik eleştirileri ile de ön plana çıktı. Kendi alanıyla ilgili olarak, müzik şirketlerini yaratıcı sanatçılara olanaklar sunmaktan çok, kendi keselerini doldurmaya uğraşmakla suçladı. 1962 - 72 yılları arasında, yani en üretken olduğu dönemde Barclay plak şirketi ile yaptığı kayıtların orijinal bantları, 1980 yılında müzik endüstrisinin dev kuruluşu Polygram tarafından satın alınınca, "kayıtları içeren bantlar onların olabilir ama şarkılar hala benim" diyerek stüdyoya girdi ve el değiştiren bantlardaki yüzün üzerindeki şarkının yeniden kayıtlarını yaptı.

2 hafta boyunca şarkılarından örnekler dinleyeceğimiz Jean Ferrat için, Enis Batur, ilginç bir gözlemde bulunmuş: "XX. yüzyılın ikinci yarısında yeni bir 'troubadour' biçimi ortaya çıktı: Bob Dylan, Leonard Cohen, Brassens, Jean Ferrat, Léo Ferré, Paolo Conte gibi şarkıcılar, 'söz'ü 'şiir'in burçlarına taşırken kunt kişilikler geliştirdiler: Yalnızca görünüşleri, yaşama biçimleriyle değil, etik duruşları, değer sistemleri ve dünya görüşleriyle de döneme damgasını vuran 'show business'in kurallarını, siyasetini hiçe saymayı bildiler. Onların birer 'star' olmadıklarını, tam tersine, amaçlarının 'adam' olmaktan öteye geçmediğini iyi-kötü herkes anladı, kişiliklerine ve yapıtlarına saygı duyuldu. Çoğunun geri çekildiğini, birer 'magazin' unsuru haline getiriliriz korkusuyla mahut çevrelerden uzak durduklarını görüyor, gözlemleyebiliyorduk."

Müziğiniz eksilmesin,
A. Okar